KULAK ESTETİĞİ (OTOPLASTY)

Kulak şekli deforme olduğunda ve kepçe şeklini aldığında kişiyi özellikle çocukları rahatsız etmektedir. Her iki kulak etkilenebildiği gibi tek kulak da etkilenebilir.
Kulakla ilgili estetik operasyonlar kulak kepçesinin büyük oranda gelişimini tamamladığı 5-7 yaşlarında yapılır. Bu dönemde yapılması çocukların sosyal travmaya daha az maruz kalmasına yol açar. Bu dönemde yapılması ayrıca kulak kıkırdağına şekil verilebilmesi açısından daha yumuşak ve esnektir.

Bir kulağı değerlendirirken kulağa değişik açılardan bakmak önemlidir. Tek bir yönden bakıldığında problem gizlenebilir. Bu nedenle en iyi sonuç değişik açılardan kulağa bakıldığında aynı güzelliği algılıyorsak  elde edilmiş olur. Güzel kulak aynı zamanda doğal görünen bir kulak anlamı da taşımalıdır. Kulak kıvrımları yumuşak ve çevresiyle uyumlu olmalıdır. Önden bakıldığında kulağın en dış kıvrımı önden görülmelidir. Kulağın başa göre projeksiyonu her bölgede aynı ve uyum içinde olmalıdır.
Sorun kişilere göre  farklı olabilir. Bu nedenle kişiye özgü operasyon yapılır ve bu nedenle değişik operasyon teknikleri tanımlanmıştır. Küçük problemlerin çözümünde kıkırdağa yeniden şekil vermek gerekmezken ciddi deformitelerde kıkırdağa yeniden şekil vermek gerekir.

Normal kulak boyutu ve pozisyonu
* Tam gelişmiş kulakta kulak saçlı deri seviyesinden 1.8-2.0 cm dışa doğru çıkıntılıdır (a).
* Kulak  uzunluğu 5.5-6.5 cm’ dir (b).
* Kulak genişliği 3.0-4.5 cm’ dir (c).
* Kulak genişliği ve boyu arasındaki oran % 50-60 dır.
* Dış kulak kenarı 7 mm’ dir ve yüksekliğin yaklaşık % 10 dur.
* Kulağın dikey ekseni 15-30 derecedir.

Otoplasti (kulak estetiği)
Kulağın şeklinin düzeltilmesi 1845’de Diffenbach’ın çalışmalarıyla önem kazanmaya başlamıştır. Luckett 1910’larda estetik kulak ameliyatlarına yeni bir kavram getirmiş, 1960’lı yıllardan itibaren de modern anlamda kulak estetiği yapılmaya başlanmıştır.

Otoplasti, fazla dışarı çıkık olan (protrude olan) kulağın veya şekil bozukluğu olan kulağın düzeltilme işlemine  denilmektedir. İşlem temelde kulağın yeniden şekillendirilmesi, gerekirse bir miktar kıkırdak ve derinin çıkartılmasıdır. Amaç doğal görünen bir kulak oluşturmaktır. Genellikle sorun doğumsaldır.

Kulak estetiği yapılma yönteminde kulağın arkasından küçük bir kesi yapılarak kıkırdağa ulaşılır. Uygulanacak tekniğe bağlı olarak kıkırdağa bir kaç kesi yapılır ve dikişlerle kulak normal pozisyonuna getirilir. Gerekirse kıkırdak ve deri de ilave olarak çıkarılır. Burada simetri çok önemlidir. Deriye dikişler konulduktan sonra kulak bandajlanır. İşlem ortalama 60-90 dakika sürer.

Kulak estetiği lokal anestezi altında erişkinlere yapılırken çocuklarda genel anestezi tercih edilir. Genel anestezi alacaklarda 8 saat öncesinden aç kalmaları gerekir. Ayrıca enfeksiyondan sakınmak için gece veya sabah müdahaleden önce saçın yıkanılması önemlidir.


Kulakları kepçe ve büyük olanlar bu işlem için uygun kişilerdir. Kızlar saçlarını uzatarak bu problemi gizleyebilirken erkeklerde bu sorun daha belirgin olmaktadır.

Operasyondan sonra orta derecede bir ağrı olabilir. Bu ilaçla engellenebilecek düzeydedir. Eğer ağrı buna rağmen 24 saatten fazla devam ederse veya daha da şiddetlenirse doktora mutlaka müracaat edilmesi gerekir. Sarılmış olan kulak bandajı duruma göre 3-7 günde çıkarılır. Bundan sonra kulakları koruyacak tenisçi bandı takılması önerilecektir. Bunu gece ve gündüz iki hafta, ve ilave olarak yalnızca geceleri iki hafta kullanılması gerekecektir.

En az 6 hafta spor yapılmaması gerekir. Kulak bandajı veya tenisçi bandajı takıldığı ve fiziksel temas gerektiren işlerin yapılmadığı taktirde 2-3 gün sonra okul veya işe dönülebilir.
Diğer cerrahilerde olduğu gibi enfeksiyon, iz kalması gibi komplikasyonlar olabilir. Nadiren asimetri olabilir. Bunlar için küçük ilave müdahaleler gerekebilir.

Kulak ameliyatında amaç  kıvrımları normal olan ve baştan dışarı doğru çıkıntısı normal sınırlarda olan bir kulak şekli oluşturmaktır.  

Bu operasyon 5-6 yaştan itibaren her hangi bir yaşta yapılabilir. Operasyon sonrası kulaklar 10-20 günde normale gelir. Kulakları korumak için geceleri 3 hafta boyunca koruyucu başlık takılması gerekir. Bir ay süreyle temas gerektiren ikili sporlardan uzak durulması gerekir.
Küçük komplikasyonlar alınacak sonucu olumsuz etkilemezler. Sonucu olumsuz etkileyebilecek büyük komplikasyonlar da oldukça nadirdir.      

Kulak ameliyatından sonra oluşabilen komplikasyonlar
* Kan toplanması (hematom)
Nadir görülür. Kulak kıkırdağı ile derisi arasında kan toplanmasıdır. İyileşmeyi geciktirir ve enfeksiyona zemin hazırlar. Bu durumla karşılaşınca biriken kan basit bir işlemle boşaltılır ve pansuman uygulanır.
* Sorunun tekrarlaması (relaps)
Eğer operasyon sonrası bir travma olursa veya dikişler gevşerse problem tekrar edebilir. Düzeltilmesi için işlem tekrarlanır.
* Ameliyat izi
Bu işleme bağlı kulak arkasında kalabilecek izler fark edilmez. Bazen kulak önünden yapılan yaklaşımlarda kulak ön kısmında ince çizgi şeklinde bir iz göze çarpabilir.
* Simetri yetersizliği
Kulaklar arasında şekil ve dışa doğru projeksiyonda  farklılıklar olabilir. Bu durumda yeniden müdahale gerekebilir.
* Enfeksiyon
Oldukça nadirdir. Erken fark edilip tedavi edilmelidir.
* Serum toplanması
Deri altında sıvı birikmesi oldukça nadirdir. Tedavide basit bir drenaj uygulanır.
Ameliyat sonu dikkat edilesi gereken noktalar
* Uygulanmış olan pansumanı temiz ve kuru tutmaya çalışılmalıdır.
* İlk günlerde aktiviteler kısıtlanmalıdır. Günlük ev içi aktiviteleri kısıtlamaya gerek yoktur. Aşırı aktivite şişlik ve morlukların artmasına yol açar. Soğuk ve buz uygulaması şişliği, morluk ve ağrıyı azaltır. Buz uygulama esnasında rahatsızlık duyulursa ara vererek uygulanması gerekir.
* Sigara içilmesi kılcal kan dolaşımını azatlığı için ameliyat sonrası 10 gün sigara içilmemelidir.
* Alkol kullanılmaması uygun olur. Çünkü alkol kan damarlarını genişlettiği için kanamaya yatkılığı artırır. Ayrıca verilen ilaçlarla olumsuz etkileşimi olacağından sorun oluşturabilir.
* Şişliğin az olması için baş yukarıda olacak şekilde yatılmalıdır. Mümkün olduğunca 7-10 gün yan yatılmamalıdır. Bir ay oldukça yumuşak yastıkta yatılmalıdır.
* Eğer gözlük kullanılıyorsa gözlüğün yara yerine gelen kısmı yaradan uzak kalacak şekilde yerleştirilmelidir.
* Pansuman çıkarıldıktan sonra kulaklar bükülmemeli ve çekilmemelidir.
* Aşırı egzersiz ve aktivitelerde 4-6 hafta sakınılmalıdır. Kanama ve şişliğe yol açabilir.